Wyspy Alandzkie - Mariehamn

Opis ogólny

MARIEHAMN 60°06'N, 019°57'E (60.1N, 019.9E), jedyne miasto i stolica Wysp Alandzkich, położone na półwyspie o szerokości 1 km, w południowej części archipelagu, 6 m n.p.m., pomiędzy Zatoką Sviby od zachodu, Morzem Alandzkim od południowego zachodu i południa, a Zatoką Slemmern od wschodu. 1 stycznia 2007 miasto liczyło 10 824 stałych mieszkańców, co stanowi 40% ogółu ludności. Jest centrum administracyjnym i kulturalnym, siedzibą rządu, urzędów i instytucji publicznych, węzłem komunikacyjnym i żeglugowym. 60% ludności zatrudniona jest w branżach usługowych i publicznych, 20% w transporcie i przewozach, 10% w przemyśle.

Mariehamn powstało w roku 1861 za sprawą cara Aleksandra II, który nadał osadzie prawa miejskie i nazwał imieniem swej żony Marii. Wyspy znajdowały się wówczas pod panowaniem rosyjskim. Z przełomu XIX i XX wieku zachowały się domy przy Södragatan, w południowej części miasta. Kościół św. Jerzego (St. Görans kyrka) pochodzi z lat 20. XX wieku, będąc jednocześnie najmłodszym na Wyspach.

Miasto od zarania związane było z morzem, żeglugą i rybołówstwem. Dziedziny te były niezwykle ważne dla egzystencji Mariehamn i całych Alandów. Działało tu wielu armatorów i liczne firmy transportowe, jak August Troberg, Nikolai Sittkoff i najsłynniejsza Gustaf Erikson, posiadająca największą w świecie flotę żaglowców. Jeden z nich, Pommern stoi do dziś zakotwiczony w porcie przy nabrzeżu zachodnim. Jakkolwiek regularną żeglugę zakończono już w 1939, a ostatni rejs po zboże odbył się w 1949, do dziś na Alandach istnieje kilkanaście firm transportowych, eksploatujących ponad 50 statków. Z okresu świetności żeglugi alandzkiej pozostało wiele pamiątek godnych obejrzenia przy okazji pobytu na Wyspach.

Muzea

Żaglowiec-muzeum Pommern (Museifartyget Pommern) zacumowany w zachodniej części miasta (Västerhamn), widoczny jest już z daleka. Pochodzi z 1903 roku i jest największym w dziejach żaglowcem handlowym, w dodatku zachowanym w stanie pierwotnym. Jego ładowność wynosi 4 000 ton, czyli prawie 50 000 worków zboża. Statek dostępny jest dla zwiedzających w maju, czerwcu i do 15 sierpnia w godz. 9-17, a w lipcu 9-19. Wstęp 5 EUR, dzieci 7-15 lat 3 EUR. Na pokładzie obejrzeć można oryginalne wnętrza, pamiątki i fotografie przedstawiające życie na statku.

Muzeum Morskie (Ålands Sjöfartsmuseum) znajduje się w bezpośredniej bliskości frachtowca Pommern. Czynne jest codziennie w tych samych godzinach co Museifartyget Pommern i obowiązują takie same opłaty za wstęp (patrz wyżej). Jest to jedno z najciekawszych tego typu muzeów na świecie. Posiada ogromną kolekcję modeli i fotografii alandzkich statków handlowych oraz pamiątek pochodzących ze słynnych żaglowców.

Mariehamns Galleriet znajduje się zaledwie kilkaset metrów na południe od Muzeum Morskiego. Jest tam stała wystawa modelu miasta Mariehamn z lat dwudziestych w skali 1:100. Zwiedzać ją można bezpłatnie w godz. 12-18.

Muzeum Alandzkie (Ålands Museum) oraz znajdujące się tuż obok Muzeum Sztuki Alandzkiej (Ålands Konstmuseum) mieszczą się w przeciwległej, wschodniej części półwyspu. Dojście z Muzeum Morskiego zajmie 15 minut. Pierwsze z nich, Ålands Museum, istnieje od 1892 roku. Otrzymało nagrodę Rady Europejskiej jako "Muzeum Roku 1982". Zobaczyć tam można inskrypcje z nagrobków wikingów, ubrania, meble i wiele innych pamiątek przedstawiających Wyspy Alandzkie od czasów prehistorycznych do dnia dzisiejszego. Na miejscu sklepik z pamiątkami. W Ålands Konstmuseum organizowane są ekspozycje czasowe, o tematyce których można dowiedzieć się w informacji turystycznej, tel. 24 000. Obydwa muzea czynne są codziennie: w maju, czerwcu i sierpniu w godz. 10-17, w lipcu 10-18. Wstęp 4 EUR, dzieci 7-15 lat 3 EUR. Adres: Stadshusparken, tel. 25 426.

Ekspozycję w Dzielnicy Tradycji Morskich (Sjökvarteret) położoną w porcie wschodnim Österhamn stanowi trójmasztowiec Sigyn z 1887 roku - jedyny tak dobrze zachowany drewniany bark. Można tam też obejrzeć wystawę poświęconą technice budowy i rekonstrukcji statków i łodzi. Ekspozycja czynna jest 15.6-15.8 w godz. 10-18, w pozostałym okresie od poniedziałku do czwartku w godz. 9-11, a zwiedzenie jej kosztuje 4 EUR, dzieci poniżej 12 lat bezpłatnie.

Uwaga: za 8,50 EUR można kupić kartę Museikort uprawniającą do zwiedzenia czterech dowolnych muzeów. Jest ona do nabycia w poszczególnych muzeach lub w informacji turystycznej, Storagatan 8.

W Mariehamn warto też zwiedzić siedzibę parlamentu Självstyrelsegården, we wschodniej części miasta, w pobliżu hotelu Arkipelag. Zwiedzanie jest bezpłatne, a budynek udostępniany jest w piątki od godz.10.00.

Kultura i rozrywka

Niektóre imprezy kulturalno-rozrywkowe w 2008:

20-21.6. tradycyjne obchody Święta Lata w różnych punktach archipelagu
22-28.6. Alandzki Festiwal Organowy
10-12.7. Alandia Jazz Festival
15-20.7. Alandzkie Dni Morza
18-26.7. Festiwal Muzyki Rockowej
4-9.8. Dni Muzyki Kameralnej

Warto odwiedzić, nie tylko w czasie niepogody, Mariehamns Stadsbibliotek (Biblioteka miejska Mariehamn) Strandgatan 29, tel. 531 411, czynna od poniedziałku do piątku 10-20, w soboty 10-16, dział czasopism od 9. Biblioteka mieści się w nowoczesnym, przestronnym gmachu z charakterystycznym zegarem na wieży, w centrum miasta. Jest ulubionym miejscem spotkań i wielu imprez kulturalnych. Posiada m.in. księgozbiór Alandica, zawierający niemal całą literaturę na temat Alandów, ponad 300 tytułów czasopism i gazet, a w oddzielnym pomieszczeniu obszerny zbiór nagrań dźwiękowych i filmów. Ponadto bezpłatny dostęp do internetu.

Amatorom rozrywki rodzinnej można zaproponować lunapark Ålandsparken, znajdujący się naprzeciwko terminalu promowego Viking Line i Silja Line. Spędzić tam można cały dzień, korzystając z rozmaitych urządzeń, jak karuzele, kolejki górskie, latające łodzie, mini-zoo, zjeżdżalnie wodne, automaty do gry itp. Obiekt czynny w lipcu w godz. 12-21, w czerwcu i sierpniu 12-20, wstęp bezpłatny.

Dla dorosłych spragnionych innego rodzaju emocji istnieją kluby nocne, puby i dancingi. W hotelu Arkipelag istnieje Casino Arkipelag, gdzie można ewentualnie wygrać w ruletkę, Black Jacka lub pokera. Na terenie przystani jachtowej na wschodnim wybrzeżu Österhamn można potańczyć wieczorami pod gołym niebem.

Mariehamn to także centrum handlowo-usługowe, skoncentrowane przy głównej ulicy-deptaku Torggatan. Mieszczą się tu liczne sklepy, banki, poczta, biura podróży, a także centrum handlowe - Galeria Sittkoff.

Warto też wspomnieć, że miejska komunikacja autobusowa w Mariehamn jest bezpłatna.

Rekreacja

Na terenie miasta Mariehamn istnieją trzy ogólnodostepne plaże: Nabben, Gröna Udden i Lilla Holmen.

Miasto posiada wiele urządzeń sportowo-rekreacyjnych. W nowoczesnej hali sportowo-widowiskowej Baltichallen, po uprzedniej rezerwacji można pograć w piłkę ręczną, nożną, hokej halowy lub siatkówkę.

W kompleksie sportowym Idrottsgården znajdują się na wolnym powietrzu (Idrottsparken) boiska do piłki nożnej, stadion lekkoatletyczny oraz korty tenisowe. Pod dachem natomiast (Idrottshallen) skorzystać można z pływalni, kręgielni, sal do gry w siatkówkę, piłkę ręczną i nożną dla dzieci oraz hali judo i siłowni. Adres: Neptunigatan 23, tel. 531 430, fax 15 139. Na krytym lodowisku Islandia od sierpnia do końca marca można wynająć czas na jazdy dowolne. Adres: Idrottsparken, rezerwacje tel. 531 440, fax 23 144. Na terenie obiektu Bolhalla położonym w północnej części miasta znajdują się kryte korty tenisowe i badmintonowe. Rezerwacje tel. 22 950.

W 2004 miasto wzbogaciło się o jeszcze jedną atrakcję. W pobliżu Sjökvarteret na wschodnim wybrzeżu Österhamn oddany został do użytku nowoczesny obiekt rekreacyjny Mariebad o powierzchni 3 300 m² i kubaturze 25 000 m3, składający się z pływalni, basenów i obiektów odnowy biologicznej. W skład kompleksu wchodzą: basen pływacki o długości 25 m, ośmiu torach i głębokości 1,2-2,0 m, basen leczniczy i szkoleniowy niekształtny o głębokości 0,5-1,4 m i temperaturze wody 29-34°C, basen rekreacyjny o długości 55 m z dodatkowymi urządzeniami, jak wodospady, fontanny, zjeżdżalnie, rury wodne, wnęki do masażu i kanał z silnym prądem wody. Dział rekreacyjny składa się z pięciu saun tradycyjnych, dwóch saun parowych, pięciu pomieszczeń do masażu ciała, gabinetów kosmetycznych, solarium i pokoi wypoczynkowych. Na zapleczu znajdują się bary, kawiarnia i sala konferencyjna. Na zewnątrz obiektu basen pod gołym niebem oraz altany, mostki i plaża piaszczysta. Jednorazowa opłata za korzystanie z kompleksu wynosi 7 EUR (dzieci i młodzież 4 EUR). Na zdjęciach: perspektywa wyglądu zewnętrznego budynku oraz jeden z basenów tuż po oddaniu obiektu do użytku.


Kąpielisko Mariebad w Mariehamn: widok ogólny, jeden z basenów

Dokładny plan miasta Mariehamn (PDF, 733 KB)