Ludność według gmin 1910-2005 (PDF)

PODZIAŁ TERYTORIALNY

Alandy podzielone są na 16 gmin, w nawiasach powierzchnia lądowa i ilość mieszkańców 1.1.2007: Brändö (103 km², 519), Eckerö (111 km², 927), Finström (121 km², 2461), Föglö (131 km², 585), Geta (84 km², 444), Hammarland (133 km², 1418), Jomala (142 km², 3659), Kumlinge (96 km², 359), Kökar (58 km², 297), Lemland (112 km², 1730), Lumparland (36 km², 387), Mariehamn (12 km², 10806), Saltvik (151 km², 1706), Sottunga (27 km², najmniejsza gmina w całej Finlandii, 120 mieszkańców), Sund (108 km², 1034) i Vårdö (101 km², 434). Na Wyspach znajduje się 19 kościołów i kaplic, które tworzą dekanat alandzki złożony z 10 parafii.

Mapa podziału terytorialnego Wysp Alandzkich    Więcej o dekanacie alandzkim i kościołach

PORÓWNANIE CZASU

Na Alandach obowiązuje czas 30. południka, wschodnioeuropejski (EET). Tak więc gdy w Polsce i Szwecji jest godzina 12:00, w Mariehamn jest 13:00. Czas letni i zimowy wprowadzany jest na podstawie norm Unii Europejskiej, a więc w tych samych dniach, co w Polsce. Południe astronomiczne (górowanie Słońca) przypada w godz. 12:24-12:55, a w okresie obowiązywania czasu letniego 13:24-13:47.

SKLEPY I GASTRONOMIA

Sklepy spożywcze czynne są z reguły w godz. 9-17(18), w soboty 9-13. W Mariehamn i okolicy bywają czynne również wieczorem i w niedziele. Restauracje, bary, jadłodajnie, pizzerie, kawiarnie, kioski spożywcze - jest ich pod dostatkiem, szczególnie w Mariehamn. Otwarte są z reguły od 11 do 20 lub dłużej. Po sezonie letnim wiele z nich jest jednak nieczynnych. Informacja turystyczna dysponuje wykazem wszystkich sklepów i punktów gastronomicznych oraz godzinami ich otwarcia.

POCZTA

Wysyłane stąd widokówki z pozdrowieniami i wszelkie inne przesyłki muszą być zaopatrzone w miejscowe, alandzkie znaczki pocztowe. Na list do 20 g lub widokówkę do Polski należy nakleić znaczek za 0,70 EUR. List o wadze do 50 g wymaga znaczka za 1,40 EUR. Urzędy pocztowe czynne są w dni robocze w godz. 9-17, w Mariehamn również w soboty w godz. 11-14. Nazwę miejscowości na przesyłkach z Polski należy poprzedzać wyróżnikiem AX, a nie FIN, czyli piszemy: AX-22100 MARIEHAMN, ÅLAND, FINLAND (decyzja Światowej Organizacji Poczty UPU z 14.1.2002, ISO 3166). Wysyłając listy ze Szwecji nie piszemy FINLAND. Na poczcie w Mariehamn można wykupić abonament oraz nabyć większość dotychczas wydanych znaczków po cenie nominalnej. Znaczki lub serie o wyczerpanym nakładzie można próbować uzyskać u miejscowych lub zagranicznych filatelistów.

BANKI, WALUTA

Banki czynne są w dni robocze w godz. 9.30-16.15, jednak poza Mariehamn mogą być zamknięte w środy. Większość bankomatów akceptuje przy wypłatach gotówkowych jedynie fińskie karty bankowe. Możliwe są jednak wypłaty gotówki z kart kredytowych VISA w bankach Nordea, Leonia i Andelsbanken, znajdujące się przy Torggatan, głównej ulicy Mariehamn oraz w Godby (wym. gudby) przy centrum handlowym. Bankomaty przyjmują jedynie karty wypukłe, tak więc z kartami Visa Elektron, czy Maestro mogą być problemy. Obowiązującą walutą jest euro (EUR). W większości sklepów i punktów usługowych akceptowane są także korony szwedzkie. Banki i niektóre recepcje hotelowe dokonują wymiany walut.

BAZA TURYSTYCZNA  

W roku 2006 Wyspy Alandzkie odwiedziło 2 165 400 turystów, co daje 80 turystów na jednego stałego mieszkańca. 50% turystów to Szwedzi, 38% Finowie. Do dyspozycji gości są 22 hotele, 34 pensjonaty, 70 campingów i pól namiotowych oraz 9 000 domków letniskowych o różnym standardzie. 33% przyjezdnych korzysta z hoteli, 9% z pensjonatów, 32% nocuje w domkach campingowych i 26% we własnych namiotach.  

CENY NOCLEGÓW 2008 I REZERWACJE

Ceny w hotelach zaczynają się od 80 EUR za pokój dwuosobowy ze śniadaniem. Za dobę w pensjonacie zapłacimy około 55 EUR za "dwójkę" w pełni sezonu. Wynajem domku letniskowego dla 4 osób (ok. 40 m², trzy pokoje, wnęka kuchenna, umywalka, ciepła woda, lodówka, ogrzewanie elektryczne, łódź wiosłowa) to wydatek ok. 45 EUR za dobę lub 280 EUR za tydzień. Najtańsze są campingi. Ich standard, podobnie jak domków, jest różny. Przykładowe opłaty za dobę na średniej klasy polu namiotowym: osoba 3-4 EUR, namiot 2 EUR, samochód 2 EUR, przyczepa 2 EUR, samochód campingowy 4 EUR, dostęp do elektryczności 3 EUR. Często płaci się 12-15 EUR za dobę za wszystko razem (dwie osoby, namiot, samochód, prąd, woda). Noclegi można rezerwować bezpośrednio w wybranym miejscu (telefon, fax, mail) lub przez biuro podróży. W informacji turystycznej otrzymać można pełna listę miejsc noclegowych, jednak nie dokonuje ona rezerwacji. Campingi czynne są z reguły od maja do końca września. 

CENY PALIWA

Paliwo jest tu drogie, dlatego warto zatankować samochód przed przyjazdem, w Szwecji lub na stałym lądzie Finlandii. Na miejscu w paliwo zaopatrzyć się można nie tylko w Mariehamn, ale także w pobliżu lokalnych sklepów i sklepików, znajdujących się w każdej gminie. 

Uwaga: gaz płynny LPG jest niedostępny dla samochodów prywatnych.

Aktualne ceny paliwa w Mariehamn

CENY ŻYWNOŚCI

Ceny żywności są dużo wyższe niż w Polsce oraz według oficjalnych danych statystycznych aż o 13% wyższe niż na stałym lądzie Finlandii i w Szwecji. Od roku 2000 ceny żywności wzrosły o ok.9%, a ogólne koszty utrzymania o 7%. Wszelkie rekordy bije cena chleba, która nierzadko dochodzi do 8-10 EUR za 1 kg. Warto więc zabrać ze sobą jak najwięcej pieczywa. Jedynie ceny ryżu i makaronu są podobne jak w Polsce. Gdy w przypadku innych artykułów, szczególnie przemysłowych, można jeszcze mówić o pewnej konkurencji między sklepami oraz od czasu do czasu trafić na jakąś wyprzedaż, to jeśli chodzi o towary codziennego użytku panuje tu powszechna drożyzna. Często ceny w euro są podobne do cen w Polsce w złotych. Stosunkowo tanim supermarketem jest Sparhallen (wym. sparhallen), położony 3 km na północ od Mariehamn, przy drodze na Godby (wym. gudby).

Podane ceny dotyczą najtańszych artykułów w danym asortymencie, jeśli takie występują

CENY SPRZĘTU TURYSTYCZNEGO 2008

Rower zwykły, również z przyczepką lub dziecinny kosztuje 8-10 EUR za dobę lub 40-50 EUR za cały tydzień, rower górski odpowiednio 15 i 75 EUR, tandem 20 i 100 EUR, kajak 50 i 120 EUR, narty wodne 20 i 60 EUR. Motorówki do 40 KM do 4 godz. 75 EUR, do 8 godzin 100 EUR, doba 150 EUR, tydzień 360 EUR. Łodzie z silnikiem do 10 KM: 45 EUR do 4 godzin, 70 EUR do 8 godzin, 100 EUR za dobę, 190 EUR za tydzień. Do prowadzenia motorówek nie są wymagane specjalne dokumenty. Duża wypożyczalnia sprzętu turystycznego Ro No Rent znajduje się tuż przy terminalu promowym Viking Line w Mariehamn i czynna jest od czerwca do 15 sierpnia we wszystkie dni tygodnia w godz. 9-18 (przerwa 12-13), tel. +358 18 12820, +358 400 529 315, mail rono@aland.net . Zalecana jest wcześniejsza rezerwacja sprzętu. Możliwe jest dostarczenie rowerów w dowolne miejsce za dodatkową opłatą. Rowery wypożyczyć można również na większych campingach i w ośrodkach wypoczynkowych.

WĘDKARSTWO

Alandy są rajem dla wędkarzy. Na łowienie ryb należy posiadać kartę wędkarską (do nabycia m.in. w biurach turystycznych i sklepach wędkarskich) oraz przestrzegać okresów ochronnych. Szczególne zezwolenie wymagane jest dla amatorów polowań i nurkowania, wydawane przez miejscowe władze, tel. 25 000. W Polsce istnieje wyspecjalizowana firma, która organizuje wyjazdy wędkarskie na Alandy. Jest to Olafs Sportfiske, Olaf Pona, ul. Podgórna 61/14, 75-335 Koszalin, tel.+48 601 522 850 oraz +46 708 23 75 10, e-mail olaf.pona@olafs.pl Firma znacznie upraszcza formalności związane z organizacją pobytu. Tam też można uzyskać wszelkie informacje dotyczące szczegółów związanych z wędkarstwem na Alandach.

ŻEGLARSTWO

Alandy są atrakcyjne również dla żeglarzy. Firma   Midnight Sun Sailing Ltd. zajmuje się wynajmem jachtów pełnomorskich na Alandach. Na stronie internetowej jest wykaz sprzętu, dane techniczne, zdjęcia, aktualne ceny i gotowy formularz do wypełnienia w przypadku zamiaru rezerwacji. Inne wypożyczalnie żaglówek: Marin Teknik Ab, tel. +358 40 575 1555, Midnight Sun Sailing Åland Ab, tel. +358 18 57500.

Opłata portowa w Mariehamn dla jachtów wynosi 18-20 EUR za dobę, niezależnie od ich długości. Opłata ta obejmuje także dostęp do prądu, wody, prysznica, WC, sauny, prasy lokalnej i wstępu na wybrane imprezy kulturalno-rozrywkowe. Ponadto atrakcyjna jest też oferta jednodniowej wycieczki promem do Szwecji (Viking Line lub Eckero Linjen), również wliczona w tę cenę. Opłatę portową należy uiścić bez wezwania w pobliskim biurze, czynnym w lipcu w godz. 7-24, tel. +358 18 19979. Otrzymany bilet w nieprzemakalnej folii należy przymocować w widocznym miejscu na jednostce.

Granicą trzeźwości na morzu jest 1,0 promille. Telefon alarmowy ratownictwa morskiego i lotniczego 19 466 lub ogólny alarmowy 112.

PRAWO, MORALNOŚĆ

Według organizacji Transparency International, Finlandia jest najmniej skorumpowanym krajem na świecie. Dotyczy to również Wysp Alandzkich. Miejscową ludność charakteryzuje powszechna uczciwość i poszanowanie prawa. Przestępczość występuje tu w znikomym stopniu. Policja wprawdzie istnieje, ale nie narzeka na nadmiar pracy. Mandaty, np. za przekroczenie prędkości, są bardzo wysokie i zależą od dochodów sprawcy wykroczenia. Obowiązuje bezwzględny zakaz wwozu czystego spirytusu. Na terminalach promowych i lotnisku dokonywana jest wyrywkowo kontrola celna. Przeczytaj też informacje dla Polaków udających się do Szwecji i Finlandii.

ZWYCZAJE MIEJSCOWE, OCHRONA PRZYRODY

Zwyczaje miejscowe na Wyspach Alandzkich różnią się od obowiązujących w Szwecji i na stałym lądzie Finlandii. Dozwolone jest wchodzenie do lasu, zbieranie grzybów i owoców leśnych na własne potrzeby. Niedozwolone jest zbieranie niektórych kwiatów i roślin. Należy unikać poruszania się po terenach prywatnych i polach uprawnych. Nocować można jedynie na campingach, w schroniskach lub za zgodą właściciela posesji. Nie wolno nocować w przyczepach campingowych lub w samochodach na terenie miasta, na ulicach, parkingach lub w pobliżu parków. Ogniska wolno rozpalać tylko na campingach lub za wyraźną zgodą gospodarza terenu, natomiast nie wolno tego czynić bezpośrednio na brzegu, skałach, w pobliżu rezerwatów przyrody. Zabronione są wszelkiego rodzaju formy polowania i połowu ryb bez zezwolenia.  

Na terenie Wysp Alandzkich istnieje ponad 20 rezerwatów przyrody, w tym największe: Ramsholmen 6 km na zachód od Mariehamn i Nåtö (wym. note) 7 km na południe od Mariehamn. Ochronie podlega kilkadziesiąt gatunków roślin, większość ssaków i ptaków, a także motyle, płazy i gady z wyjątkiem żmij. 

W trosce o czystość i ochronę środowiska śmieci należy gromadzić w workach, a wyrzucać do przeznaczonych w tym celu kontenerów, najczęściej w pobliżu większych sklepów. Wchodząc do czyjegoś domu zdejmuje się buty. Na przywitanie mówi się "hej".

RUCH DROGOWY

1.2.2007 na Alandach zarejestrowanych było 20 059 samochodów, w tym 16 256 osobowych. Na 1 000 mieszkańców przypada ich 750 (1,3 samochodu na gospodarstwo domowe). Średni wiek pojazdu to 14 lat, najstarszy w Europie (w Finlandii i Szwecji 10 lat). Najpopularniejsze marki to Ford, Toyota, Volkswagen i Volvo. Na terenie niezabudowanym obowiązuje ogólne ograniczenie prędkości do 70 km/godz., o ile znaki drogowe nie wskazują inaczej. Wszystkie parkingi w Mariehamn są bezpłatne i nawet w sezonie nie ma większych problemów z parkowaniem. Należy jeździć z włączonymi światłami mijania przez całą dobę i przez cały rok, bez względu na pogodę. Nie wolno zatrzymywać się przy lewej krawędzi jezdni dwukierunkowej ani parkować na chodniku. Piesi mają bezwzględne pierwszeństwo na przejściach, również wtedy, gdy oczekują przy krawężniku. Rowerzyści mają pierwszeństwo na wyznaczonych dla nich drogach, jeśli krzyżują się one z drogami kołowymi. Uwaga na liczne skrzyżowania równorzędne, których często można się nie spodziewać! Od listopada do końca marca istnieje obowiązek używania opon zimowych z kolcami - drogi nie są tu posypywane solą z uwagi na ochronę środowiska. Używanie telefonów komórkowych podczas jazdy jest od 1.3.2007 niedozwolone. Granicą trzeźwości jest 0,5 promille. Należy bardzo uważać na zwierzęta leśne, zwłaszcza sarny. Nierzadko można też spotkać się z łosiem, których jest tu aż ponad 700! Wypadki z udziałem zwierząt stanowią 40% wszystkich kolizji na alandzkich drogach i ilość ich wzrasta. Z ogólnej liczby ok. 20 000 saren 311 zginęło w 2003 roku w wyniku potrąceń. Zanotowano też 7 zderzeń z łosiami. Jest to duży problem, dyskutowany często w lokalnych mediach. Rozważa się nawet radykalne zredukowanie ilości zwierząt, co niektórym politykom, popieranym przez niemałe grono miejscowych myśliwych, wydaje się najprostszym rozwiązaniem.

Holowanie pojazdów, Jonnys bilbärgning, tel. +358 50 3135 747.

Mapa i kalkulator do obliczania przybliżonych odległości na Alandach.

KOMUNIKACJA

Autobusy

W Mariehamn kursują w dni robocze co pół godziny od 7.00 do 17.30 bezpłatne autobusy miejskie na dwóch trasach: północnej i południowej. Ponadto istnieje pięć linii autobusowych wzdłuż głównych dróg, wszystkie z Mariehamn: linia 1 przez Hammarland do Eckerö, linia 2 przez Godby do Geta (wym. jeta), linia 3 przez Godby do Saltvik, linia 4 przez Godby do Sund i Vårdö (wym. worde), linia 5 przez Lemland do Lumparland. Najwięcej kursów, co godzinę lub dwie, jest w dni powszednie. Wieczorem i w dni świąteczne komunikacja autobusowa jest bardzo ograniczona. Przykładowa opłata za przejazd z Mariehamn do Godby (16 km) 3 EUR, do Eckerö (35 km) 5 EUR. Autobusy zabierają też rowery w miarę wolnego miejsca. Opłata wynosi 4 EUR od roweru niezależnie od długości przejazdu.

Rozkład jazdy autobusów

Promy

Po archipelagu kursuje 10 promów o różnej pojemności i standardzie. Na wszystkich liniach oprócz Föglö wymagana jest rezerwacja miejsc na samochody. Biuro mieści się w Mariehamn przy Strandgatan 25, w pobliżu dworca autobusowego i czynne jest w dni powszednie w godz. 9-17, tel. 25155, fax 17815, mail: info@alandstrafiken.aland.fi  Opłaty w sezonie 2007 za przewóz samochodów osobowych  wynoszą 10, 15 lub 20 EUR, motocykli i motorowerów 5, 8 lub 10 EUR w zależności od długości trasy. Pasażerowie nie płacą za przejazd. W przypadku rezerwacji miejsca na całej trasie z głównej wyspy na stały ląd Finlandii, opłata za samochód wynosi 77 EUR, za motocykl 39 EUR. Aby jej uniknąć, należy podróż odbyć w dwóch etapach, nocując po drodze na archipelagu.

Wykaz promów, schemat połączeń i rozkłady jazdy

OPIEKA MEDYCZNA

Pogotowie ratunkowe tel. 112, ostry dyżur 5355, pomoc stomatologiczna 14 600, lekarz dyżurny weterynarii 14 900.

Szpital Centralny w Mariehamn (Centralsjukhus), 107 łóżek, Sjukhusvägen, tel. 5355.

Przychodnia Ogólna w Mariehamn (Hälsocentralen), Norragatan, tel. 538 500.

Apteki: Central Apoteket Mariehamn, Skarpansvägen 24, tel. 19 714, 19 655, Nya Apoteket Mariehamn, Norragatan 17, tel. 16 511, Godby Apoteket, Godby, tel. 41 600.

Od przyjezdnych z krajów należących do Unii Europejskiej w razie potrzeby skorzystania z opieki medycznej wymagane jest posiadanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (zwana dalej Kartą). Aby uzyskać świadczenia zdrowotne w ramach fińskiej państwowej służby zdrowia należy udać się do gminnego ośrodka zdrowia i tam okazać Kartę oraz paszport. Zależnie od gminy leczenie zostanie zapewnione nieodpłatnie lub za pewną zryczałtowaną opłatą.

W nagłych przypadkach leczenie stomatologiczne można uzyskać od stomatologa dyżurnego w gminnym ośrodku zdrowia po okazaniu Karty i paszportu. Zostanie pobrana pewna zryczałtowana opłata, której wysokość będzie uzależniona od zakresu otrzymanych świadczeń zdrowotnych. Trzeba jednak pamiętać, że opieka stomatologiczna ma bardzo ograniczony zakres w sektorze publicznym.

Receptę można zrealizować w każdej aptece. Naliczana jest pełna cena, jednak można uzyskać jej zwrot od miejscowego zakładu ubezpieczeń. Dla większości leków zapisanych na receptę przysługuje zwrot 50% kosztu powyżej ustalonej ceny.

Świadczenia zdrowotne realizowane są przez szpitale prywatne i publiczne. Wysokość opłat może się różnić zależnie od gminy zamieszkania. Osoby korzystające z prywatnego leczenia (u lekarza lub w szpitalu) powinny otrzymać pokwitowanie, które należy przekazać do miejscowego zakładu ubezpieczeń, gdyż może im przysługiwać częściowy zwrot kosztów. Wnioski o zwrot kosztów świadczeń zdrowotnych muszą zostać złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia zapłaty. Za zabiegi stomatologiczne pobierana jest zryczałtowana opłata, której wysokość będzie uzależniona od zakresu otrzymanych świadczeń zdrowotnych.

Pacjentom hospitalizowanym za każdy dzień pobytu w szpitalu naliczana jest stała opłata, która nie podlega zwrotowi. Również za leczenie ambulatoryjne pobierana jest stała opłata, która także nie podlega refundacji. Jednorazowa pomoc lekarska w szpitalu lub przychodni w Mariehamn kosztuje 18-27 EUR. Możliwa jest dodatkowa dopłata do 15 EUR za pomoc udzieloną po godzinach pracy. Pomoc stomatologiczna kosztuje 35 EUR dla pacjentów powyżej 18 lat. Pomoc stacjonarna - 26 EUR/dzień za pomoc podstawową (osoby poniżej 18 lat płacą maksymalnie przez 7 dni), 22 EUR w poliklinice, 72 EUR za ambulatoryjną pomoc chirurgiczną.

PKB, BUDŻET, ZATRUDNIENIE

Produkt krajowy brutto (PKB) per capita w 2006 wynosił 36 419 EUR. 45% PKB stanowią dochody z transportu i gospodarki morskiej, w której pracuje 12% ogółu zatrudnionych na Alandach (w Finlandii dochód ten wynosi zaledwie 0,8%).

Budżet Wysp Alandzkich na rok 2007 opiewa na kwotę 298 mln EUR. Ponad połowa ogółu zatrudnionych pracuje w usługach, transporcie i handlu. 59% ludności utrzymuje się z dochodów z pracy, 17% z własnego kapitału, 14% z emerytur i rent. Bezrobocie w roku 2004 wynosiło około 2,5% ludności czynnej zawodowo. Inflacja w stosunku do roku 2003 wyniosła 1,4% i spowodowana była wzrostem cen żywności i niektórych usług.

W celu podjęcia jakiejkolwiek, choćby sezonowej pracy, należy posiadać zezwolenie. Praca na czarno jest niemal natychmiast ujawniana z uwagi na mały obszar i niewielką liczbę ludności. Próby nielegalnego podejmowania pracy należą tu do rzadkości i kończą się z reguły wydaleniem do kraju.

  Ogólne informacje na temat podejmowania pracy w Finlandii po 1.5.2006

DLA MUZYKÓW

W centrum Mariehamn przy Styrmansgatan 4, tel. 16 527 znajduje się Music Shop, sklep muzyczny, w którym można kupić, naprawić lub wypożyczyć instrumenty i akcesoria oraz aparatury nagłaśniające. www.alandsmusicshop.eu

WAŻNE TELEFONY

Ogólny telefon alarmowy 112, pogotowie ratunkowe 5355 lub 10 023, policja 10 022, pomoc dentystyczna 14 600, pomoc weterynaryjna 14 900, służba ratownictwa morskiego 19 475, 19 466 lub 0204 1000, pomoc drogowa i holowanie pojazdów 050 3135 747, taxi 10066, straż graniczna centrala w Mariehamn, tel. 020 4107 200.

JAK DZWONIĆ I ZA ILE

Dzwoniąc z Polski na Alandy wybieramy 00 358 18 i numer abonenta. Z Alandów do Polski: 82 lub 00, następnie 48, kierunkowy w Polsce bez zera i numer abonenta, np. do Warszawy 82 48 22 1234567. Dzwoniąc z komórki na miejscowy numer stacjonarny należy go poprzedzić 018. 

Dzwoniąc z telefonu stacjonarnego można też korzystać z tanich połączeń za pośrednictwem operatora  TeleAle. W tym przypadku wybieramy 99533, prefiks kraju, strefy i numer abonenta, np. do Gdańska 99533 48 58 1234567. Cena za minutę połączenia wynosi zaledwie 1-4 eurocentów przy zachowaniu dobrej jakości rozmowy.

Ceny rozmów z telefonu komórkowego zależą od wyboru operatora miejscowego (do wyboru jest alandzki ÅMT lub fińska Sonera), a także opłat w roamingu, często od pory dnia, rodzaju abonamentu, czasu trwania rozmowy, planów taryfowych, pakietów, SIM-karty, wreszcie kursu euro. Kalkulacja tych opłat jest bardzo skomplikowana i nie sposób ich wszystkich przedstawić. Należy raczej unikać logowania się do Sonery, gdyż operator ten jest droższy. Roaming GPRS istnieje ze wszystkimi polskimi operatorami. Zasięg UMTS występuje w Mariehamn, Jomala i Godby. Naliczanie opłat za transmisję danych odbywa się z dokładnością do 1 KB.

INFORMACJA TURYSTYCZNA

Informacja turystyczna mieści się przy Storagatan 8, AX-22100 Mariehamn, tel. z Polski +358 18 24000, fax 24265, www.goaland.net mail: info@turist.aland.fi  Biuro czynne jest dłużej lub krócej w zależności od okresu roku, w pełni sezonu 15.6-15.8. codziennie 9-18.

MEDIA

Na Alandach wydawane są dwa dzienniki - Ålandstidningen i Nya Åland. Nadają trzy rozgłośnie radiowe - Radio Åland 91,3 Mhz, Radio Väst 95,9 Mhz i Rix FM Åland 101,8 Mhz. Istnieje też lokalna stacja telewizyjna.

Posłuchaj sygnału wywoławczego Radia Åland (wav, 20 sek, 441 KB) 

DNI WOLNE OD PRACY 2008

Ponadto 9 czerwca przypada Dzień Autonomii Wysp Alandzkich. Nie jest to jednak dzień wolny od pracy dla wszystkich, jedynie dla pracowników administracji państwowej.

JESZCZE O JĘZYKU

Niemal powszechnie stolicę Alandów nazywa się "Marienhamn", kojarząc chyba z językiem niemieckim. Prawidłowa nazwa miasta to Mariehamn i tak samo się ją wymawia. Szwedzkie Å wymawia się o, tak więc Alandy po szwedzku to Oland. Literę S wymawia się jak s, a nie jak w niemieckim - sz, np. szwedzkie miasto Ystad czyta się tak jak się pisze (powszechnie jednak mówi się isztat, co jest błędem). Podobnie Sparhallen (nie szparhallen!) oraz szwedzkie nazwiska kończące się na -ström. Szwedzkie O wymawia się często jak u, np. bok (wym. buk) - książka, skola (wym. skula) - szkoła. G przed samogłoską wymawia się j (np. nazwę gminy Geta na północnym krańcu Alandów czyta się jeta, podobnie orgel - orjel, Göteborg - jöteborj). Miejscowość Kapellskär, skąd odpływają promy do Mariehamn, wymawia się kapelszer.

Język fiński nie jest na Alandach mile widziany, czy raczej słyszany. Pomyłka ta nie grozi na szczęście polskim turystom. Należy jednak wiedzieć, aby nie popełnić gafy w kontaktach z tubylcami, że na Alandach mówi się po szwedzku, a nie po fińsku. Bez większych problemów można jednak porozumiewać się w języku angielskim.

Wszystkie dane liczbowe pochodzą z publikacji Ålands Statistik- och utredningsbyrå 2004-2006

FAQ - NAJCZĘSTSZE PYTANIA

Czy Alandy mają coś, co można by nazwać lokalną konstytucją?

Jest to Prawo o Autonomii Wysp Alandzkich, które zawiera przede wszystkim: przepisy o nabywaniu i posiadaniu nieruchomości na terytorium Wysp Alandzkich, ustalenia dotyczące obsady, funkcjonowania i podziału kompetencji rządu lokalnego wobec państwa fińskiego, prawo o obowiązywaniu i stosowaniu języka, sprawy finansowe, stosunki międzynarodowe oraz przepisy dotyczące relacji wobec Unii Europejskiej.

Gdzie można zarezerwować noclegi na Alandach?

Przede wszystkim nie w Informacji Turystycznej, dokąd często turyści się udają. Należy skontaktować się z którymś z biur turystycznych (Viking Line, Ålands Hotels, Ålands Turist & Konferens, Ålandsresor, Eckerö Linjen) lub bezpośrednio z recepcją hotelu, pensjonatu, campingu lub właścicielem domków letniskowych. Adresy i telefony znajdują się na moich stronach w dalszej części przewodnika.

Czy to prawda, że na Alandach występują białe noce?

Tak. O tzw. białych nocach mówimy, gdy Słońce znajduje się do 6° pod horyzontem (świt i zmierzch cywilny).  Przy bezchmurnym niebie można w nocy czytać gazetę bez oświetlenia sztucznego. Na Wyspach Alandzkich zjawisko to występuje od połowy maja do końca lipca, przy czym największy efekt daje w połowie tego okresu, tj. ok. 25 czerwca.

Czy na Alandach są schroniska turystyczne?

1 grudnia 2005 oddane zostało do użytku pierwsze takie schronisko w Godby w przebudowanej szkole podstawowej. W 9 pokojach i dwóch salach zbiorowych mieści się 96 łóżek.

Czy należy mieć ze sobą paszport przyjeżdżając na Wyspy?

Niekoniecznie, jeśli przybywa się ze Szwecji lub Finlandii. Zawsze jednak należy mieć ze sobą dowód tożsamości.

Zamierzamy spędzić na Alandach tylko dwa dni. Co warto w tym czasie zwiedzić?

Pierwszy dzień proponuję przeznaczyć na zwiedzanie Mariehamn (muzea, spacer po mieście), drugi na objazd głównej wyspy (odległości nie są tu duże), zwiedzając po drodze okolice i zabytki. Polecałbym zamek w Kastelholm, ruiny umocnień rosyjskich w Bomarsund, Getabergen, Muzeum Łowiectwa i Rybołówstwa oraz Muzeum Poczty i Szlaku Pocztowego w Eckerö. Szczegóły na następnych stronach mojego przewodnika. Można też wybrać się na przejażdżkę promami lokalnymi, które są bezpłatne pod warunkiem, że nie zabieramy ze sobą samochodu.

Czy można dostać się promami lokalnymi na stały ląd Finlandii?

Można. Są dwie drogi: z Hummelvik (Vårdö) przez Torsholma, Åva (Brändö) do Osnäs na stałym lądzie oraz z Långnäs (Lumparland) bezpośrednio do Galtby i Korpo. Należy jednak wiedzieć, że opłata za przewóz pojazdu jest wysoka (np. za samochód zapłacimy 77 EUR). Jest ona dużo niższa, jeśli po drodze przenocujemy na archipelagu.

Jaki język obowiązuje na Alandach?

Szwedzki. Posługuje się nim ponad 90% mieszkańców. Jest on ważną cechą narodowości i kultury Alandczyków. Powszechna jest też znajomość angielskiego.

Jak wyglądają Alandy zimą? Czy jest tu nudno? Co robią mieszkańcy?

Większość obiektów turystycznych jest nieczynna. Na tej szerokości geograficznej od listopada do końca lutego przez większą część doby jest ciemno. Zimy nie są tu jednak tak mroźne, jak się powszechnie uważa. Mieszkańcy wykazują w tym czasie szczególnie dużą aktywność społeczną i kulturalną. Działa wiele stowarzyszeń, kółek zainteresowań, zespołów folklorystycznych.

Wybieram się na ryby. Czy muszę mieć jakąś kartę wędkarską?

Tak. Alandy są podzielone na łowiska, na które kupuje się odpowiednią kartę wędkarską. Można je nabyć w Informacji Turystycznej, sklepach wędkarskich, niektórych sklepach spożywczych i u osób prywatnych, właścicieli łowisk. Więcej informacji w firmie Olafs Sportfiske, Olaf Pona, ul. Podgórna 61/14, 75-335 Koszalin, tel. +48 601 522 850, e-mail olaf.pona@olafs.pl

Jak to jest właściwie z przynależnością Wysp do Unii Europejskiej?

Alandy są częścią Finlandii i w związku z tym są członkiem Unii Europejskiej. Mieszkańcy wywalczyli sobie jednak przywilej w postaci wyjątku do unijnego prawa podatkowego. Prawo to umożliwia m.in. utrzymywanie sklepów wolnocłowych na promach, dzięki czemu egzystują armatorzy promowi obsługujący te linie, dając z kolei zatrudnienie Alandczykom.

Chcielibyśmy pójść do kościoła, ale na mszę katolicką. Czy jest taka możliwość?

Msze katolickie odprawiane są sześć razy w roku, od stycznia do kwietnia i od września do listopada, w soboty o godz. 10.00 w domu parafialnym w Mariehamn przy Måsvägen 2 (Margaretagården).

Słyszeliśmy o Karcie Muzealnej. Co to jest takiego i gdzie ją można kupić?

Karta kosztuje 8,50 EUR i uprawnia do wstępu do czterech dowolnych muzeów. Normalny wstęp do muzeów wynosi od 3 do 5 EUR. Kartę można nabyć w Informacji Turystycznej, hotelach, biurach podróży lub przy wejściu do każdego muzeum.

Czy można płacić szwedzkimi koronami na Alandach?

Można, ale nie polecam z uwagi na niekorzystny kurs. Większość sklepów i restauracji akceptuje korony. Oficjalną walutą jest jednak euro.

Czy są na Wyspach tak piękne plaże piaszczyste, jak w Polsce?

Plaże piaszczyste występują w znikomych ilościach i w niczym nie przypominają polskich. Nie jest tu też popularny zwyczaj leżenia na plaży i opalania się. Dominuje turystyka czynna. W Mariehamn są trzy plaże: Nabben, Gröna Udden i Lilla Holmen.

Jedziemy na Alandy i chcielibyśmy gospodarzom zrobić prezent. Co najlepiej kupić?

Dużo zależy od wieku gospodarzy, ich zainteresowań i gustu, co raczej trudno przewidzieć. Myślę, że najlepiej byłoby kupić coś, czego tu nie ma. Np. polską kiełbasę suchą, kabanosy, dżem lub konfitury, polski chleb, inne trwałe artykuły spożywcze. Alkoholu raczej bym nie polecał, bo nie wiadomo jak zostanie przyjęty. Może jakiś drobny wyrób regionalny - tkaninę, bieżnik, coś z Cepelii? Ewentualnie obraz lub płytę CD z muzyką Chopina. W każdym razie coś, co będzie się kojarzyć z Polską.

Zadaj nowe pytanie